دومین بافتاری که حجاریان برای این جمله یافته است، شاید مراد مرحوم مدرس را بیشتر هویدا کند:

مسئلۀ دیگر متعلق به مدارس عتیقه است که آقایان خیلى مذاکرات کرده‌اند. یک وقتى در نجف آب قحط شد، بنده مسافرت کردم بروم اراضى بابل را تماشا کنم. ده‌پانزده روز رفتم، عتیقه‌جات آن را استخراج مى‌کردند. فکر کردم چرا ممالک اسلامى رو به ضعف رفته و ممالک غیراسلامى رو به ترقى؟