اشاره: «اضائه» یعنی روشن‌کردن و روشن‌شدن (دهخدا). «اضائات» نام مجموعه‌ای از یادداشت‌های کوتاه قرآنی است که متن آن عمدتاً از منابع عربی ترجمه شده است. در فصل نخست از این مجموعه یادداشت‌ها، تعدادی از پرسش‌وپاسخ‌های کتاب مراجعات قرآنية اثر سیدریاض حکیم را به فارسی برگردانده‌ام. حکیم در این اثر، با پیش‌کشیدن پرسش‌هایی عمومی دربارۀ قرآن کریم، کوشیده است با ارجاع به منابع گوناگون، به آن‌ها پاسخ دهد. آنچه در پی می‌آید یکی از پرسش‌های شناخته‌شده دربارۀ بسمله است.

سورۀ حمد، آیۀ یکم: بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

پرسش۴: چه تفاوتی میان «الرحمن» و «الرحیم» است؟
پاسخ: در حدیثی از امام جعفر صادق علیه السلام آمده است: «رحمن اسمی خاص است با صفتی عام، و رحیم اسمی عام است با صفتی خاص.» مقصود این است که «رحمن» اسم خاصی است برای خداوند متعال و دربرگیرندۀ رحمت فراگیر اوست که مؤمن و کافر را شامل می‌شود؛ درحالی‌که «رحیم» صفت عامی است که غیرخدا را نیز می‌توان با آن وصف کرد و مراد از آن رحمتی است ویژۀ مؤمنان. دانا خداست.

متن اصلی: مراجعات قرآنية، ص۱۳.