به‌تازگی در حوزۀ اندیشۀ دینی در جهان عرب مطالعات مختصری را آغازیده‌ام. چکیده‌ای از این مطالعات را در قالب یادداشت‌هایی با عنوان «فکرت» می‌آورم. ان‌شاءالله این یادداشت‌ها را یکم و پانزدهم هر ماه قمری منتشر خواهم کرد. استفاده از متن این یادداشت‌ها ازنظر من بی‌ایراد است و نیازی به ارجاع به اینجا نیست؛ اما طبعاً محدودیت‌های منبع اصلی را باید در نظر گرفت و مطابق با آن نقل‌قول کرد.

پانزدهم رمضان المبارک۱۴۴۰

اتحادیۀ بین‌المللی امت واحده چند سالی است مقاله‌ای منتشر کرده است با عنوان «جریان‌شناسی اندیشه در جهان عرب» که از اینجا می‌توانید نسخه‌ای از آن را بردارید. برخلاف عنوان فراگیری که نویسنده (؟) برای این مقاله برگزیده است، عمدۀ مباحث آن به «اندیشۀ سیاسی» عرب تعلق دارد. نویسنده با محوریت‌بخشی به دو مفهوم «عقب‌ماندگی» و «بحران» دیدگاه‌های عربی‌اسلامی در پاسخ به چرایی وضع کنونی را در قالب دسته‌بندی چهارگانه‌ای چنین بررسیده:

۱. تمدن‌گرایان، عرب‌گرایان: طهطاوی و خیرالدین تونسی؛

۲. تمدن‌گرایان، اسلام‌گرایان: سیدجمال‌الدین اسدآبادی و تا حدی محمد عبده؛

۳. اسلام‌گرایان سنتی: رشید رضا؛

۴. بنیادگرایان اسلامی: حسن البناء، سید قطب و اخوان‌المسلمین.

و در ادامه نیز به بررسی تفصیلی هریک از این نحله‌ها پرداخته است.
چکیدۀ این یادداشت را می‌توانید در فکرت یکم بخوانید.